507 ve 5590 sayılı Kanunlara göre kurulan odalardan faal olduklarına dair belge getiren mükelleflere vergi dairesince belge basım izni verilmesi gerektiği hakkında.

İlgide kayıtlı yazınız ve ekleri incelenmiş ve gerekli açıklamalar aşağıda yapılmıştır.

Bilindiği üzere, 243 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ'nin (F) bölümünde, Defterdarlıklarla anlaşması olan matbaalar da belge bastırmak veya notere belge tasdik ettirmek isteyen mükelleflerin, bundan böyle her bir hesap dõneminde ilk defa belge basım veya tasdiki için izin yazısı almak üzere vergi dairelerine verecekleri dilekçelerinin ekine, bağlı oldukları oda veya mesleki teşekkülden alacakları müracaat tarihi itibariyle faal olduklarını belgeleyen bir yazıyı da eklemek zorunda oldukları belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununun kapsamını belirten 2 nci maddesinde, "ister gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belli yerinde sabit bulunsunlar, ticareti sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icabettirmiyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayısıyla ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmeyen, aynı niteliği (Sermaye unsuru olsun olmasın) sahipolmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve hizmet kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren hizmet, meslek ve küçük sanat sahipleriyle bunların yanlarında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şofõrlükle temin eden kimselerin birinci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları dernekler (Kanundaki dernek deyimi 9.5.1991 gün ve 3741 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle "Oda" olarak değiştirilmiştir.) bu kanun hükümlerine tabidir." hükmü yer almaktadır.

Yine Kanunun 5 inci maddesinde mükelleflerin esnaf ve sanatkarlar siciline kayıt olmalarından sonra faaliyetleriyle ilgili oda veya mesleki teşekküle kayıtlarının zorunlu olduğu, esnaf ve küçük sanatkarlar odasına kayıtlı olanların ticaret, sanayi veya deniz ticaret odalarına kaydedilemeyeceği, ticaret sanayi veya deniz ticaret odalarına kayıtlı bulunanların ise esnaf ve küçük sanatkarlar odasına kaydedilemeyecekleri hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanunun 5 inci maddesinde bu Kanuna göre kurulan odaların görevleri belirlenmiş ve 27 nci maddede ise bu odalarca düzenlenecek veya onaylanacak belgeler ile verilecek hizmetler bentler halinde sayılmış olup, en son bentte de, ticari ve sınai mahiyette diğer her türlü belge ve bilgiler ile hizmetlerin onaylanıp verilebileceği belirtilmiştir.

Bu kanunun "Kayıt mecburiyetinde olanlar" başlıklı 9 uncu maddesinde ise, "Ticaret siciline kayıtlı tacir ve bu Kanuna göre sanayici sıfatını haiz tüm gerçek ve tüzel kişilerle şubeleri ve fabrikaları, bulundukları yerin bu Kanun gereğince mensup olacakları odalarına veya ajanlıklarına kaydolunmaya mecburdurlar......." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre, tacir niteliğine haiz gerçek ve tüzel kişilerin ticaret sicili, esnaf ve küçük sanatkarlar kapsamına giren küçük çapta iş yapan ve esnaf olarak adlandırılan kişilerin ise, esnaf ve sanatkarlar siciline kayıt olmaları zorunlu bulunmaktadır.

Dolayısıyla ticaret siciline kayıtlı olan tacirlerin, 5590 sayılı Kanunla kurulan Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği'ne, esnaf ve küçük sanatkarların ise, 507 sayılı Kanunla kurulan esnaf ve küçük sanatkarlar odasına kayıtlı olmaları kanuni bir mecburiyet olduğu, birine kayıtlı olanın diğerine kayıtlı olması da mümkün olmadığı için, yukarıdaki Kanunlarla kurulan bu odalardan herhangi birine kayıtlı bulunan mükelleflerin, vergi dairesine verecekleri mesleki faaliyet belgesinin bağlı oldukları odalardan almaları da doğal bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Öte yandan, oda sicil kayıt suretlerine dayanarak belge basım izin yazısı verilmesi mümkün değildir. Zira, oda sicil kaydı üyelerin sadece oda'ya ilk kaydını göstermekte olup, mesleki faaliyette bulunan üyenin talebinin vukuu bulduğu tarih itibariyle faal olup olmadığını tam olarak göstermemektedir.

Bu nedenle, 507 sayılı esnaf ve küçük sanatkarlar Kanuna göre kurulan Oda'dan veya 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununa göre kurulan odalardan alınan ve mükelleflerin faal olduğunu belirten mesleki faaliyet belgesini getiren mükelleflere vergi dairesince belge basım izin yazısı verilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.