OYAK Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmesi Kapsamında Anlaşmalı Sigorta Şirketince Ödenecek Vefat Tazminatında Veraset ve İntikal Vergisi Aranılması hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, … tarihinde vefat eden babanız …’nın mirasçılarına Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) Bağışa Dayalı Emekli Geliri Sisteminden 26.061,98 TL tutarında bir ödeme yapılacağı belirtilerek, söz konusu ödemenin veraset ve intikal vergisinden istisna tutulup tutulmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu; 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise "mal" tabirinin, mülkiyete konu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği; 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, amme idare ve müesseseleri ve 3659 sayılı Kanuna tabi müesseseler ve amme menfaatlerine hadim cemiyetlerden veya emekli sandıklarından (veya bu mahiyetteki kurumlardan) dul ve yetimlere bağlanan aylıklarla bu aylıklar dışında verilen emekli ikramiyeleri ile dul ve yetim evlenme ikramiyeleri ve hizmet müddetlerini doldurmamış bulunanların dul ve yetimlerine aylık yerine toptan yapılan ödemeler ve harp malulleriyle şehit yetimlerine tekel bey'iyelerinden ödenen paraların veraset ve intikal vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır. 

205 sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanununun "Kurumun yapacağı yardımlar" başlıklı bölümünde yer alan 20 nci maddesinde, "Kurumun üyelerine veya ölümleri halinde mirasçılarına yapılacak yardımlar şunlardır. 

a) Daimi üyelere bir defaya mahsus olarak yapılacak toptan yardımlar şunlardır: 

(1) Emeklilik yardımı, 

(2) Malüliyet yardımı, 

(3) Ölüm yardımı, 

(4) Konut Ön Biriktirim Fonundan yararlanmak isteyenlere verilecek ve kullanım ve yönetim usulleri Genel Kurulca belirlenecek Konut Edindirme Yardımı. 

b) Geçici üyeler: (Aidat kesildiği müddetçe) 

(1) Malüliyet yardımı, 

(2) Ölüm yardımı, 

c) Emekli maaşı sistemine giren üyelere yapılacak yardımlar ise şunlardır: 

(1) Emekli maaşı, 

(2) Ölüm yardımı." hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanunun 35 inci maddesinde ise Kuruma yapılacak bağışların ve Kurumun ne nam altında olursa olsun üyelerine veya kanuni mirasçılarına yapacağı yardımların veraset ve intikal vergisi ile gelir vergisinden muaf olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, birikimli, birikimsiz ve karma sigorta poliçelerinde sigortalının vefatı üzerine kanuni mirasçılara ve lehdarlara yapılacak ödemeler ile sigorta tazminatlarının veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumuna ilişkin 31.08.2007 tarihli ve 2007-1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinin "3. Birikimsiz Sigorta Poliçesi Uygulaması" başlıklı bölümünde, hayat sigorta poliçesine istinaden sigortalının ecelen vefat etmesi sonucu mirasçılarına sigorta şirketince yapılan vefat tazminatı ödemelerinin, terekeye dahil edilerek veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, konu hakkında Ordu Yardımlaşma Kurumundan alınan 27.01.2026 ve 1993 sayılı yazıda;

- Muris …’nın hem OYAK Emekli Maaş Sistemi (EMS) hem de OYAK Bağışa Dayalı Emekli Geliri Sistemi (BDEGS) üyeliği bulunmakta iken vefat ettiği,

- Murisin OYAK Emekli Maaşı Sistemine 30.09.1996 tarihinde katıldığı, … tarihinde vefat etmesiyle üyeliğinin sona erdiği, vefat tarihi itibarıyla EMS rezervi (2024 yılı kar payı dahil) 553.565,04 TL, ölüm yardımı 93.070,06 TL olmak üzere varislere ödenecek toplam tutarın 646.635,64 TL olarak hesaplandığı, sağ kalan eşin sisteme devam etmek istememesi nedeniyle bu paraların tüm mirasçılarına miras payları oranında ödendiği,

- 1989 yılında henüz OYAK Emekli Maaşı Sistemi kurulmadan önce, OYAK üyeliğinin emekli olduktan sonra devamının mümkün olmadığı dönemlerde, kişilerin OYAK'la ilişkilerinin devamına imkan vermek amacıyla OYAK Kanununun 34 üncü maddesiyle Bağışa Dayalı Emekli Geliri Sisteminin (BDEGS) kurulduğu, sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasların OYAK Bağış Karşılığı Hayat Boyu Emekli Geliri Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlendiği,

- Murisin 03.04.2000 tarihinde 2.035 TL ödeme (bağış) yaparak Bağışa Dayalı Emekli Gelir Sistemine (BDEGS) katılım sağladığı, bununla birlikte 27.12.2001 ve 26.06.2002 tarihlerinde 4.000'er TL olmak üzere iki adet ilave iştirak ödemesi daha gerçekleştirdiği,

- Bağış Karşılığı Hayat Boyu Emekli Geliri Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "13'üncü maddede belirtilen ilave nemadan her yılbaşında ayrılacak riziko primleri karşılığında iştirakçinin Sistem'deki bağışı kadar OYAK tarafından anlaşma yapılmış olan sigorta/hayat sigorta şirketi veya Kurum'cа vefat sigortası yapılır. İlave nemanın elde edilmediği yıllarda riziko primleri garanti edilen %5 nemadan karşılanır. İlk yıl riziko primi anaparadan karşılanır. Bu maddeye göre ödenecek vefat tazminatı iştirakçinin Sözleşme'de gösterdiği kişilere ödenir." hükmüne yer verildiği,

- Murisin Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmelerinin incelenmesi sonucu, lehtar olarak eşi …’nın belirlendiği ve ödemelerin adı geçen lehtara yapılması yönünde beyanda bulunulduğunun tespit edildiği, murisin … tarihinde vefat etmesi nedeniyle BDEGS iştirak üyeliğinin sona erdiği,

- Murisin vefat tarihi esas alınarak tahakkuk ettirilen 10.848,85 TL'nin, vefat tarihi itibariyle BDEGS'den ödenmemiş üçer aylık gelir ödemeleri ile bunların gelirlerinin toplamından ibaret olduğu ve Kurumunuzca mirasçılara miras payları oranında ödeneceği,

- Ayrıca … Sigorta A.Ş. tarafından ödenecek 26.061,98 TL vefat tazminatının, muris ile imzalanmış olan Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmesi ekinde yer alan lehtar ve/veya lehtarlara pay edilerek ödeneceği, sigorta şirketi tarafından lehtara ödenecek 26.061,98 TL'nin (vefat tazminatı) miras bırakanın bağış/bağışlar toplamı ve bağışlanan miktar karşılığı vefat tarihi itibarıyla oluşan gelir toplamı olduğu, Kurumları tarafından yapılacak bir ödeme olmadığı 

hususları belirtilmiştir.

Bu itibarla, babanız …’nın mirasçılarına yapılacak olan 26.061,98 TL  tutarındaki ödemenin; 7338 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılan ödemelerden olmadığı gibi OYAK tarafından yapılacak bir ödeme dışında … Sigorta A.Ş. tarafından ödenecek bir vefat tazminatı olduğu dikkate alındığında, 205 sayılı Kanunun 35 nci maddesinde sayılan yardım ödemelerinden de olmaması nedeniyle veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.